على ابو الحسنى ( منذر )

27

فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى )

اما از مرحوم آقا كمال طباطبايى ( نوادهء سيد ، كه هنگام مرگ ايشان 14 ، 15 ساله بوده است ) نقل مىشود كه : سيد ، جهت ادامهء تحصيلات ، از يزد به مشهد و سپس به اصفهان رفته است . آيت اللّه حاج سيد محمد رضا طباطبايى ( از اعلام مقيم قم ، و حفيد صاحب عروه ) به نقل از آقا كمال اظهار داشتند : صاحب عروه « دروس نهايى از فقه و اصول و فلسفه را - همراه علوم هيئت و رياضيات ، در مشهد به پايان رسانيدند ، سپس عازم اصفهان كه در آن زمان حوزهء علميهء مهم و معتبرى به‌شمار مىآمد شدند » . 4 . اصفهان تاريخ ورود سيد به اصفهان دقيقا معلوم نيست . مرحوم حاج سيد عبد العزيز طباطبايى ، برپايهء برخى قرائن حدس مىزدند كه هجرت سيد به اصفهان در حدود سال 1265 ق صورت گرفته است . سيد محمد كاظم در حوزهء پررونق اصفهان ، به درس عالمان برجسته‌اى چون آيات عظام شيخ محمد باقر نجفى مسجدشاهى « 1 » ( پدر بزرگوار آقا نجفى و حاج آقا نور اللّه اصفهانى معروف ) ، ميرزا محمد باقر خوانسارى « 2 » ( صاحب روضات الجنات ) و برادر وى : ميرزا محمد هاشم چهارسوقى خوانسارى « 3 » و نيز آقا شيخ محمد جعفر آباده‌اى « 4 » نشست و از محضر آنان خوشه‌ها برچيد ، تا آنجا كه عالمان ياد شده به اجتهاد وى تصريح كردند . « 5 » در بين شخصيتهاى ياد شده ، ارتباط و خصوصيت سيد محمد كاظم با شيخ محمد باقر نجفى ، بيش‌از ديگر اساتيد بود . زنده‌ياد حاج سيد عبد العزيز طباطبايى اظهار

--> ( 1 ) . احسن الوديعة ، 1 / 189 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 391 ؛ فوائد الرضوية ، 1 / 597 ؛ معارف الرجال ، 2 / 326 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 391 ؛ نقباء البشر ، 2 / 103 ؛ مكارم الآثار ، 4 / 1321 ؛ علماء معاصرين ، واعظ خيابانى ، ص 335 . ( 2 ) . احسن الوديعة ، 1 / 189 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 392 ؛ مكارم الآثار ، 4 / 1321 . ( 3 ) . احسن الوديعة ، 1 / 141 ؛ مكارم الآثار ، 4 / 1321 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 391 - 392 . ( 4 ) . معارف الرجال ، 2 / 326 ؛ اعيان الشيعة ، 46 / 206 . براى شرح‌حال وى ر . ك ، تذكرة القبور ، حاج شيخ عبد الكريم گزى ، به كوشش ناصر باقرى بيدهندى ، صص 29 - 30 ؛ چهل سال تاريخ ايران . . . ( المآثر و الآثار ) ، اعتماد السلطنه ، به كوشش ايرج افشار ، 1 / 197 . ( 5 ) . احسن الوديعة ، 1 / 189 ؛ فوائد الرضويه ، 2 / 597 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 392 . مهدى بامداد نيز تصريح دارد كه : در اصفهان « به درجهء اجتهاد رسيد » ( شرح‌حال رجال ايران ، 6 / 250 ) .